|
HAZRET-İ ALİ'NİN OĞLUNA NASİHATLARI-2 |
|
Dünya için değil, âhiret için yaratıldın.
Ölüm için yaratıldın, burada yaşamak için değil. Ne zaman terk edeceğini bilmediğin bir
menzildesin. Âhiret için kâfi derecede azık hazırlayabileceğin
bir yerdesin. Âhiret yolunu tutmuş, gitmek üzeresin. Nereye kaçarsan kaç, seni takip eden ölümden
kurtulamazsın. Onun seni bir kötülük üzerinde iken yakalamasından
ve tövbe etmemekten kork. Şayet böyle bir şekilde yakalanırsan kendi
kendini helak etmiş olursun. O zaman seni hiçbir kimse kurtaramaz. Ölümü çok hatırla Ey oğul! Ölümü çok hatırla. Bugün ele geçirmek için çırpındığın
ve âhirette kendisinden hesaba çekileceğin şeyleri şimdiden
düşün. Hesap için hazırlıklı ol. Ani düşersen
mağlup olursun. Dünyaya aldanma Ey oğul! İnsanların dünyada uzun süre yaşamaları
ve istedikleri gibi gezip tozmaları seni mağrur etmesin. Allah dünyanın halini ve sonunun geleceğini açıkça
bildirdi. Dünya havlayan köpek ve vahşî hayvanlar gibidir.
Birbirlerine saldırırlar. Zengin fakiri yer, büyük küçüğü
ezer, kahreder. Bazıları konaklamış kervanın
hayvanları gibi bağlı, bazıları da bağından
boşanmış, başıboş, sonu meçhul bir yolun
yolcusu olmuştur ki, bunlardan birinci grup fakirler ve hiçbir
şeye gücü yetmeyen zayıflar; ikincisi ise, kuvvetli olanlardır. Bil ki, bunlar sarp bir vadide bela ve âfete uğramış
sürüler gibidir. Kendilerini güdecek bir kimse olmadığı
gibi, bu vadiden kurtuluş yolunu gösterecek de yoktur. Dünya, gözlerindeki Hûda nurunu söndürüp onları
karanlık yollara sürükledi. Böylece onlar da nereye gideceklerini
şaşırdılar. Dünya denizinin içine girerek dalgalarla ölüm kalım
savaşı verdiler. Dünyayı bir kurtarıcı sandılar.
Oynadılar, oynaştılar, fakat ondan sonrasını düşünmediler. Bu gafletten uyanıldığı zaman
cehaletin haktan gizlediği şeyler şüphesiz meydana çıkacaktır.
Bütün insanlar bineklere binmişler, pek kısa bir zaman sonra
da bu neticeye ulaşacaklardır. Fakat buna rağmen yolu takip
edenler daha çabuk varır. Ecelinden kaçamazsın Ey oğul! Kimin bineği gece ve gündüz gibi olursa, kendisi
dursa da yoluna devam eder. Evinde istirahat içinde bulunmuş olsa
da, uzun mesafeleri pek kısa bir zamanda aşar ve hedefe, farkında
olmadan ulaşır. Dünyada gayene ulaşamazsın. Ecelinden kaçamazsın.
Senden öncekilerin yolunu takip etmek mecburiyetindesin. Bunun için doğru
ol. Hak için çalış, hak olmayan şeyden uzak dur.
Helalinden kazan. Böyle yapmazsan elindeki de gider. Herkes istediğine kavuşamaz Ey oğul! Her isteyen isteğine kavuşamayabilir. Her kötülük
işleyen de mahrum olmayabilir. Bir kötülük seni en üstün
mertebelere ulaştıracak olsa bile kendi nefsini ondan alıkoy.
İnsan, malı kendisini korumak için toplar. Fakat malı
toplarken kendini onun yolunda harcamaktan sakın. Aksi takdirde
kaybettiğin şey topladığından çok daha hayırlı
ve iyidir. Şerle kazanılan hayır hayır değildir Ey oğul! Allah seni hür yaratmıştır. Başkasına
kötülük yapma. Şerle kazanılan hayır, hayır değildir.
Kötülükle elde edilen iyilik de iyilik değildir. Allah ile aranda bir perdenin olmasını
istemiyorsan açgözlülükten sakın. Tamahkârlık seni helâkete
götürür. Sen kendine düşen payı idrak edebilir ve ona
uyabilirsin. Allah'tan gelen az da olsa kullardan gelen çok şeylerden
daha iyidir. Susmayı tercih et Ey oğul! Susarak kaçırdığın bir şeyi telâfi
etmek konuşarak gücendirdiğin bir kalbi tamir etmekten daha
kolaydır. Tulumdaki suyu muhafaza etmek, ağzını sıkı
bağlamakla olur. İffetle içindeki fakirlik daha iyidir Ey oğul! Elde bulunan malı muhafaza etmek, başkasının
elinde bulunan malı elde etmeye çalışmaktan iyidir. İffet içinde fakirlik ve çalışmak, haksız
yollardan zengin olmaktan hayırlıdır. Çok konuşan çok yanılır Ey oğul! Kişi kendi sırrını başkalarından
daha iyi muhafaza eder. Çok kimse var ki, kendi zararına çalışır. Çok konuşan çok yanılır, Düşünen
kimsenin görüşü kesinleşir. Her konuşan doğru konuşmayabilir. Her
isteyen isabet etmemiş olabilir. Her giden de geri dönmeyebilir. İyilere yaklaş Ey oğul! İyilere yaklaş ki, onlardan olasın. Kötülerden
uzaklaş ki, şerlerinden kurtulasın. İyilik kötülüğe yol açarsa, kötülük olur. Çok zaman dert deva; deva da dert olur. Çok zaman ehliyetsiz kimseler öğüt verir,
kendilerinden öğüt beklenen kimseler de aldatır. Tembellik ölülerin işidir Ey oğul! Ümide dayanıp işsiz güçsüz bekleme.
Tembellik ölülerin işidir. Akıl, tecrübeleri ezberlemektir. Tecrübelilerin en
hayırlısı sana öğüt verendir. Fırsatları iyi değerlendir Ey oğul! Fırsatları iyi değerlendir. Lokma boğazında
durmadan kendine gel. Fesat; takva ve iyilik azığını
kaybetmek, nefsin isteklerine meyletmek suretiyle er geç kendisine dönülecek
yeri bozmaktır. Her şeyin bir neticesi vardır. Takdir edilmiş olan her şeyi şüphesiz göreceksin. Tüccar tehlikededir. İşlerinizde intizamlı olun Ey oğul! Size, bütün evlatlarıma, ehlime ve bu vasiyetimin
ulaştığı kimselere Allah'tan korkmayı, işlerinizde
intizamlı olmayı, birbirinize iyilikle davranmayı, insanların
arasını bulmayı vasiyet ediyorum. Ben dedenizden (a.s.m.) şöyle duydum: "İki kişinin arasını düzeltmek,
bütün (nafile) namazlardan, oruçlardan daha faziletlidir." Yetimleri gözetin, komşuları kollayın Ey oğul! Allah için yetimlerin hakkını gözetin. Onları
bir aç, bir tok bırakarak hazırladıkarınızı
zayi etmeyin. Allah rızası için komşularınızın
hakkına riayet edin. Bunlar size Peygamberinizin vasiyetidir. O, komşular
hakkında öyle tavsiyelerde bulundu ki, biz onların mirasımıza
da dahil olacaklarını sandık. Cihadı terk etme Ey oğul! Allah için Kur'ân'a uyun. Onunla amel etmekte başkası
sizden ileri olmasın. Allah rızası için namaza dikkat edin. Çünkü
namaz dininizin direğidir. Allah için Rabbinizin evinin hakkını verin. Sağ
olduğunuz müddetçe orayı boş bırakmayın. Çünkü
o ev terk edilirse, dininizin farzını ihmal ettiğinizden
dolayı ne Allah, ne de halk sizden hoşnut olur. Allah için cihadı terk etmeyin. Allah yolunda mallarınızla,
canlarınızla, dillerinizle cihad edin. Fitneye karşı iki yaşındaki deve gibi
ol Ey oğul! Size düşen görev, karşılıklı
iyi ilişkilerde bulunmak, karşılıklı olarak
hediyeler vermektir. Sırt çevirip gitmek ve birbirinizle dargın
durmaktan sakının. İyiliği emredip kötülükten sakındırmayı
terk etmeyin. Aksini yaptığınız takdirde başınıza
kötüleriniz geçer ve sonra yaptığınız dualar da
kabul olmaz. Fitneye karşı iki yaşındaki deve gibi
ol. Onun ne binilecek sırtı, ne de sağılacak sütü
vardır. Allah'tan kork Ey oğul! Allah'tan hakkıyla kork. Emrinden dışarı
çıkma. Allah'ın zikriyle kalbini diri tut. Allah'ın
ipine sım sıkı sarıl. Eğer tutunuyorsan, Rabbinle
aranızdaki bağdan daha kuvvetli hangi bağ bulunabilir? Kalbini öğütle yaşat Ey oğul! Kalbini öğütle yaşat, hikmetle aydınlat.
Dünya malım ve ona olan aşkı terk etmekle nefsini öldür. Kalb, hakla kuvvetli, hikmetle parlak ve nurlu olur. Ölümü
sık an
Ey oğul! Sık sık ölümü an, ölümü anmak kalbi yumuşatır. Herşeyin yok olacağını bil ve kalbine
yoklukta karar kılacağını bildir. Ona dünya facialarını
ve musibetlerini tek tek göster. Zamanın şiddetini ve kükreyişini, gece ve
gündüzlerin aleyhine çevrildiğini düşün, hatırla ve
hatırlat. Geçmişten ders çıkar Ey oğul! Daha önce geçmiş olan milletlerin kıssalarını
ve hikâyelerini oku. Tarihte insanların başına gelen
felaket ve musibetleri düşün. Aynı şeylerin
tekrarlanmaması için iyice dikkat et. Gideceğin yere hazırlan Ey oğul! Atalarının topraklarında, yaşadıkları
yerlerde gez ve onların eserlerini dikkatle incele. Onlar neler yapmışlar,
nereden nereye niçin göçmüşler? Bunları incelediğin
zaman onların yakınlarından ve sevdiklerinden ayrılıp
gurbet ellere gittiklerini göreceksin. Tıpkı onlar gibi sen de
yakında bilmediğin ve görmediğin yerlere göçüp
gideceksin. Şu halde gelecekteki yerini şimdiden hazırla ve
temizle. Dünya için âhiretini satma. Söze karışma Ey oğul! Bilmediğin bir şey hakkında söze karışma.
Üzerine düşmeyen hususu konuşma. Sonunda bir felaketin gelmesinden korktuğun yolu
terket. Çünkü bir işte felaket sezildiğinde onu terk etmek,
korkuyla ilerlemekten daha iyidir. Her işi ehline bırak. İyiyi işle, kötülükten sakın Ey oğul! İyi şeylerle emret, iyi şeylere ehil ol. Kötü
şeylere meydan verme. Onları elinle ve dilinle geri bırak.
Onları işlemekten var gücünle uzak ol. Nerede olursa olsun zor işlere hakkı bulmak için
gir. Bütün işlerde nefsini zorla; onu emin bir yere,
kuvvetli bir güvene getiresin. Allah yolunda çalış Ey oğul! Allah yolunda iyi çalış. Onun yolunda mücahede
ve mücadele etmekten çekinme. Bütün işlerinde Allah'a sığın. O en
iyi koruyucu ve en yakın kurtarıcıdır. Her işinde Allah'a teslim ol. İstediğini yücelten,
istediğini alçaltan Odur. Güçlükleri aşmaya çalış Ey oğul! Herhangi bir kimsenin ağır sözleri seni
yolundan alıkoymasın. Kendini güçlükler karşısında sabretmeye
alıştır. Haksızlık karşısında
hakka sabretmek en iyi ahlaktır. Bir işi yapmadan önce çokça düşün. Güvenilir kişilerle istişare et Ey oğul! İyi karar verebilmek için güvenilir kimselerle istişare En hayırlı söz faydalı olandır.
Faydasız bilgide hayır yoktur. Lüzumlu olmayan bilgiden de bir
fayda temin edilemez. İslâmiyette ne varsa hepsini anla ve öğren. Şu esaslara riayet et Ey oğul! Sana söyleyeceğim sekiz husus var ki, bunları
aklından çıkarma: 1. En büyük zenginlik akıldır. 2. En büyük vahşet kibirdir. 3. En büyük fakirlik ahmaklıktır. 4. En büyük meziyet güzel ahlâktır. 5. Ahmaklarla asla dostluk kurma. Çünkü o sana faydalı
olayım derken zarar verir. 6. Yalancılarla dostluk kurma. Çünkü onlar sana
uzak olanı yakın, yakın olanı da uzak gösterirler. 7. Cimri insanlarla yakınlık kurma. Çünkü
cimri adam ihtiyacın olan şeyi bile senden esirger, vermekten çekinir. 8. İslâmı hayattan uzak olanlarla dost olma.
Çünkü seni âdi şeylere götürürler. |